Polska kuchnia to nie tylko bigos

6 maja 2019

Jeśli należałoby wskazać jedno słowo, które może oddać charakter polskiej kuchni, to z pewnością byłoby to słowo „eklektyzm”. Polska gastronomia bezpośrednio nawiązuje do historii naszego kraju. Znajdziemy w niej potrawy, które wykształciły się na bazie pierwotnej kuchni słowiańskiej, a także smaki, które nie kojarzą się w sposób oczywisty z „tradycyjnymi polskimi daniami”. Wynika to z faktu, iż na przestrzeni setek lat w Polsce funkcjonowało wiele narodowości, m.in. ludy wschodnio- i zachodnioeuropejskie, Żydzi, czy Tatarzy. Każda z tych grup przyniosła na nasze ziemie charakterystyczne smaki, którymi możemy raczyć się do dzisiaj. Czasami, aby ich spróbować, musimy udać się w konkretne miejsce w naszym kraju. Ale z pewnością warto!

Bogactwo smaków

Wielu z nas uznaje polską kuchnię za dość monotonną. To bardzo duży błąd! Już od czasów pierwszych Piastów starano się wykorzystać maksymalnie wiele różnorodnych składników, aby przygotowywane potrawy były wystawne, a przede wszystkim smaczne. Zachowały się relacje wczesnośredniowiecznych podróżników (z Gallem Anonimem i Ibrahimem ibn Jakubem na czele), którzy pisali o bogactwie kuchni polskiej. Legendą obrosły uczty, wyprawiane przez Władysława Jagiełłę – podczas nich serwowano nawet 100 (sic!) różnych potraw. Ciekawostką jest fakt, iż już kilkaset lat temu w Polsce wykorzystywało się przyprawy takie jak: imbir, cynamon czy ostra papryka, które docierały do nas z dalekiego wschodu. Dlaczego eksperymentowano ze smakami? Z tego samego powodu co dzisiaj – lubiono po prostu dobrze i smacznie zjeść.

Zupy, czyli polska specjalność

Wyróżnikiem kuchni polskiej (a także kuchni kresowych) jest bardzo duża ilość różnego rodzaju zup. Przygotowuje się je niemal ze wszystkiego – jemy je na słono lub słodko, na ciepło lub na zimno, jako pierwsze danie lub główny posiłek. Mogą mieć charakter lekki i jarski bądź wysokokaloryczny i bardzo „mięsny” (np. kwaśnica z żeberkami i ziemniakami, nierzadko okraszona dodatkową omastą). Najpopularniejszymi zupami w naszej rodzimej kuchni są m.in.: żurek, barszcz czerwony, kapuśniak, zupa pomidorowa oraz rosół – każdy zna ich smak i bardzo często goszczą one na naszych stołach. W śląskiej kuchni regionalnej znajdziemy natomiast wodziankę, której podstawę stanowi… wrzątek. W jej skład wchodzą także masło, sól, czosnek i kawałki czerstwego chleba. Inną zupą, którą spożywamy nieco rzadziej jest czernina (znana także jako czarna polewka) – słodka zupa z całą gamą suszonych i świeżych owoców, której wyróżnikiem jest dodatek świeżej krwi (najczęściej kaczej).

Z czterech stron świata

Polska od początków swojego istnienia była krajem, w którym spotykało się wiele, nawet bardzo odległych od siebie kultur. Razem z każdą z nich, do naszego kraju przywędrowały charakterystyczne smaki, które dzisiaj występują w polskiej kuchni. Wraz z osadnikami z Niderlandów, głównie na Żuławy, dotarły potrawy łączące mięsa „lądowe” (np. popularnego niegdyś kapłona) z rybami (np. sardelami). Na terenach Polski bardzo rozwinęła się także kuchnia żydowska. Jej cechami charakterystycznymi jest łączenie smaków wytrawnych ze słodkimi, wykorzystywanie dużej ilości przypraw (m.in. kminku czy goździków), a także skłonność do mielenia lub rozdrabniania składników wchodzących w skład gotowej potrawy. Żydowski rodowód mają takie popularne potrawy i produkty jak chałka, maca, czy słynny karp po żydowsku. Innymi „zagranicznymi” potrawami, które dzisiaj możemy zakwalifikować jako charakterystyczne dla Polski są: różnego rodzaju gulasze (pochodzące z Węgier), mizeria (Francja), czy kotlet schabowy (Austria).

Polskie smaki za granicą

Bogactwo smaków oraz kultywowanie tradycyjnych metod przyrządzania potraw sprawiło, że niektóre dania, czy składniki charakterystyczne dla kuchni polskiej, „zrobiły karierę” także za granicą. Oczywiście standardowym przykładem są słynne pierogi. W restauracjach, np. w USA ten polski specjał w menu widnieje często jako „pierogies”, aby odróżnić je od miejscowych dumplingów, czy latynosko-hiszpańskich empanadas. Polska na świecie słynie także z wyrobów wędliniarskich, pieczywa przygotowywanego na zakwasie, a także z nalewek przygotowywanych z praktycznie wszystkich owoców i ziół. W przypadku alkoholi, Polska znana jest także z produkowania miodów pitnych, które Komisja Europejska zarejestrowała jako „Gwarantowaną Tradycyjną Specjalność”.

Jeśli chcesz spróbować tradycyjnych polskich smaków, przygotowywanych z najwyżej jakości produktów pod okiem wybitnych szefów kuchni, zapraszamy do restauracji Zamku Topacz.