Kuchnia śródziemnomorska – dlaczego ją pokochaliśmy?

8 kwietnia 2019

Portugalia, Hiszpania, Francja, Włochy i Grecja – kraje, kojarzące się głównie ze słońcem, wypoczynkiem, zapierającymi dech w piersiach widokami, monumentalnymi zabytkami oraz z wyśmienitą kuchnią. Wielu z nas miało okazję próbować tamtejszych smakołyków w miejscowych restauracjach, zakochać się w nich, a później starać się odtworzyć je już w domowym zaciszu. Co stoi za tak ogromną popularnością śródziemnomorskiej kuchni? Dlaczego ją pokochaliśmy?

Wspólny mianownik

W linii prostej Ateny i Lizbonę dzieli ok. 3 tys. kilometrów. Na przestrzeni wieków, w różnych rejonach basenu Morza Śródziemnego powstawało i upadało wiele cywilizacji. Każda z nich miała swoją tożsamość, która przejawiała się m.in. w ówczesnej kuchni. Dlatego dzisiaj możemy mówić o tradycyjnej kuchni greckiej, włoskiej, czy hiszpańskiej, które mają jednak cechy wspólne, wynikające z charakterystycznych warunków panujących na południu Europy. We wszystkich krajach śródziemnomorskich podstawową przyprawą jest oliwa z oliwek, w daniach główną rolę odgrywają świeże zioła, ryby i owoce morza, a wino stanowi nieodłączny element obiadu i kolacji.

Oliwa, czyli smak

Historia oliwy z oliwek sięga prawdopodobnie trzeciego tysiąclecia przed naszą erą. Dzisiaj jest jednym z najpopularniejszych tłuszczy na świecie, dla którego znaleziono wiele zastosowań. Jest kluczowym składnikiem większości potraw śródziemnomorskich. W Grecji w przeciągu roku jedna osoba spożywa ok. 17 litrów oliwy, w Hiszpanii ok. 12 litrów (dla porównania w USA jedynie 1 litr). Oliwa z oliwek jest bardzo zdrowym tłuszczem, bogatym w naturalny, niepowtarzalny aromat i smak. Wykorzystuje się ją zarówno do smażenia, jak również serwowana jest na zimno, jako np. dressing do sałatek. Tłuszcz jest nośnikiem smaków, dzięki niemu intensyfikujemy walory pozostałych składników potrawy. Między innymi dzięki oliwie z oliwek, dania kuchni śródziemnomorskiej są tak wyśmienite.

Wszystko na co masz ochotę

Pokochaliśmy nie tylko kuchnię, ale także klimat, panujący na południu Europy. To on jest odpowiedzialny za mnogość składników, jakie możemy znaleźć w potrawach z tych regionów. Świeże warzywa, soczyste owoce (na czele z winogronami), a także ogromna ilość ryb i owoców morza, dostępnych na wyciągniecie ręki, wszystko to sprawia, że wśród potraw kuchni śródziemnomorskiej każdy znajdzie coś dla siebie.

Nie tylko pizza

Popularnym daniem basenu  Morza Śródziemnego jest bez wątpienia pizza – potrawa, która stała się elementem światowej popkultury. Jednak bogactwo potraw kuchni południowoeuropejskiej jest zdecydowanie większe. W Hiszpanii króluje paella – potrawa z ryżu oraz, w zależności od wariantu, całej gamy dodatków warzywnych, owoców morza oraz mięsa. Włochy (poza pizzą) słyną z setek odmian dań z makaronem, który także dostępny jest w ogromnej ilości odmian. Sosy do nich mogą być stworzone jedynie z kilku dodatków (zob. spaghetti aglio e olio bądź carbonara) lub być bardzo skomplikowane i złożone, jak np. tagliatelle al ragù. W Grecji możemy rozkoszować się mousaką (zapiekanką z mięsa mielonego, makaronu, bakłażanów, ziemniaków, sosu pomidorowego i beszamelu) lub serem feta, który serwowany jest na szereg różnych sposobów. Każdy z krajów tego regionu oferuje setki zróżnicowanych potraw, które łączy jedna cecha – są po prostu przepyszne.

Kuchnia śródziemnomorska pozwala za pomocą kubków smakowych poczuć ciepło południowego słońca. Podobnie jak mieszkańcy południowej Europy jest eklektyczna, radosna i pełna pasji. Być może to właśnie z tego powodu tak pokochaliśmy te smaki. Dzięki nim wracamy wspomnieniami do naszych wycieczek po zabytkowych włoskich miastach, spacerów wśród hiszpańskich palm, czy błogiego lenistwa na plażach jednej z setek greckich wysp.  A za sprawą znakomitych polskich restauracji jesteśmy w stanie posmakować wielu z dań kuchni śródziemnomorskiej, a zwłaszcza pochodzących z tych regionów produktów (m.in. oliwa, owoce morza, wina) także w naszej ojczyźnie. To prawdziwa kulinarna globalizacja.