Czekolada to nie tylko deser

12 kwietnia 2019

Czekolada to najpopularniejszy deser na świecie. Ma dziesiątki odmian, może być przygotowywana z całą gamą dodatków – orzechów, bakalii, herbatników, a także soli czy chili. Czekolada wykorzystywana jest na dziesiątki sposobów, może być kluczowym elementem deseru, a także stanowić przyprawę do dań wytrawnych. Historia kakao, które jest kluczowym składnikiem czekolady, jest bardzo długa. Na Stary Kontynent przywędrowało ono razem z Krzysztofem Kolumbem, który przywiózł je ze swojej dziewiczej wyprawy do Ameryki. 12 kwietnia obchodzimy Dzień Czekolady – produktu, który zmienił świat.

Napój mocy

Setki lat przed powstaniem pierwszej tabliczki czekolady, Majowie i Aztekowie – rdzenni mieszkańcy Mezoameryki przyrządzali charakterystyczny napój o dość swojsko brzmiącej nazwie Xococalit (wym. szokokaltl). Ciekawostką jest fakt, iż w każdym języku na świecie słowo „czekolada” brzmi bardzo podobnie – wywodzi się bowiem bezpośrednio z języka Majów (xocolatl). Tubylcze ludy dzisiejszego Meksyku wykorzystywały mielone ziarna kakao, wanilię i chili, z którego przygotowywali cierpki i pikantny napój. Dodawał on sił wojownikom, a kapłanom pozwalał odprawiać wyszukane rytuały. Już wtedy uznawano kakaowca za magiczną roślinę, nic zatem dziwnego, że kilka wieków później podbił on świat gastronomii.

Pierwsza tabliczka czekolady

Do ziaren kakao Europejczycy musieli się przekonać. Początkowo podchodzono do nich nieufnie – było to spowodowane nieumiejętnością ich przetworzenia. Wówczas tylko pojedyncze osoby (np. słynny konkwistador Hernan Cortes) wprowadzały pierwowzór czekolady do swojego menu, jednak jej prawdziwy rozkwit przypadł na XVII wiek, kiedy to do zmielonych nasion kakao zaczęto dodawać cukier oraz ciepłą wodę. Pierwszą tabliczkę czekolady wyprodukował Joseph Fry w 1847 r. Od tego momentu rozpoczęła się ekspansja tego wyjątkowego deseru, który po kolej podbijał wszystkie kraje na świecie. Dzisiaj czekolada dostępna jest w niezliczonej ilości form, kształtów, konsystencji, a także smaków i kolorów.

Na słodko, na słono

Bogactwo smaku i aromatu czekolady można wykorzystać na szereg różnych sposobów. Poza najpopularniejszymi ciastami, polewami czy lodami, czekolada doskonale komponuje się także ze składnikami wytrawnymi. Wykorzystuje się ją do przygotowania sosów do mięs (zob. mole – oryginalna receptura sięga jeszcze czasów prekolumbijskich), marynat oraz jako przyprawę lub jadalny element dekoracji talerza. Poszukując nietypowych smaków, w Polsce możemy spróbować śledzi marynowanych w czekoladzie.  Z daniami obiadowymi najlepiej komponuje się czekolada o dużej ilości miazgi kakaowej w składzie – powyżej 70%. Ma ona gorzki smak oraz jest tłustsza, a tłuszcz w gastronomii to nośnik smaku. Z czekolady przygotowuje się także różne alkohole oraz likiery. W południowej Hiszpanii produkuje się czekoladową wódkę, wielką popularnością na całym świecie cieszą się słodkie kakaowe likiery, które wchodzą w skład wielu rodzajów koktajli. Tryumfy święcą także czekoladowe piwa.

Nie tylko dla podniebienia

Popularność czekolady jest tak wielka, że przestała ona spełniać jedynie rolę gastronomiczną. Wykorzystuje się ją na wiele sposobów w przemyśle kosmetycznym (kremy, mydła i odżywki). Czekoladowy aromat posiadają odświeżacze powietrza w naszych samochodach, czy świeczki w domach. Dużą popularnością cieszą się także czekoladowe…narzędzia i ozdoby, które przyjmują niekiedy bardzo wyrafinowaną formę, będąc jednocześnie wyborne w smaku. W ujęciu popkulturowym, ten niezwykły deser jest motywem przewodnim książki oraz filmu „Charlie i fabryka czekolady”, a także obrazu o wymownym tytule – „Czekolada”. O czekoladzie śpiewali także Beatlesi, Bee Gees, czy Kylie Minogue.

Czekoladowe rekordy

Mistrzowskie opanowanie sztuki wykorzystywania czekolady w gastronomii jest niezwykle czasochłonne i wymaga dużego doświadczenia. Wielu cukierników, chcąc potwierdzić swój kunszt, przygotowuje czekoladowe desery, które trafiają do Księgi Rekordów Guinessa. Największa tabliczka czekolady powstała w chorwackim Splicie i miała powierzchnię…102 m2! We Włoszech powstało czekoladowe jajko o wysokości ponad 10 metrów i wadze przekraczającej 7 ton.

Jak widać, czekolada to wyjątkowy składnik, inspirujący ludzkość, a zwłaszcza kucharzy i cukierników od tysięcy lat. Jeśli chcecie spróbować go w naszym wydaniu, zapraszamy do Restauracji Zamku Topacz na słodkie, czekoladowe co nieco.